przejdź do treści

KONCERT II

RZYMSKIE ŚPIEWY MSZALNE X WIEKU NA UROCZYSTOŚĆ ŚWIĘTEJ TRÓJCY 
Sobota, 30 maja 2015 roku, godzina 18.30

MAGNUSZEW, KOŚCIÓŁ PARAFIALNY PW. ŚW. JANA CHRZCICIELA
(zabytek architektury z XVIII wieku)
POWIAT KOZIENICKI, GMINA MAGNUSZEW

01MagnuszewIMG 2241

MAGNUSZEW

Przy rynku w Magnuszewie wznoszą się zabytkowa świątynia pw. św. Jana Chrzciciela oraz stara dzwonnica będące wielkimi ozdobami tej mazowieckiej osady, w której zachował się średniowieczny układ urbanistyczny. Kościół w Magnuszewie istniał już w chwili pierwszego lokowania miasta w roku 1377, jednak, podobnie jak większość tego typu obiektów, został spalony przez szwedzkie oddziały Karola X Gustawa podczas ucieczki spod Kozienic w 1656 roku. Kolejny drewniany kościółek wzniesiony w 1758 roku uległ pożarowi. Obecna murowana, późnobarokowa świątynia pw. św. Jana Chrzciciela powstała w latach 1786-1787, według projektu architekta i budowniczego Rodu Czartoryskich Joachima Hempla (1744-1810), dzięki Księżnej Konstancji z Czartoryskich Zamoyskiej, żonie Wielkiego Kanclerza Koronnego Andrzeja Zamoyskiego. Kościół konsekrował 6 października 1821 roku biskup sandomierski ks. Adam Prosper Burzyński. Pozłacany ołtarz wielki wzniesiony został staraniem miejscowego wikariusza księdza Stanisława Piekarskiego. Znajduje się w nim pochodzący z 1840 roku obraz Matki Boskiej Częstochowskiej, a nad nim umieszczono rzeźby Trójcy Świętej. Pod posadzką kościoła zachowały się historyczne grobowce. W 1846 roku ksiądz biskup Goldman wydał tutejszemu kościołowi pochodzące z kościoła poklasztornego w Opactwie - gdzie organizowaliśmy w ostatnich latach  koncerty Festiwalu Mazowsze w Koronie -  dwa konfesjonały, stalle chórowe, ołtarz oraz ławki.
Przy kościele stoi murowana dzwonnica ufundowana w 1864 roku przez hrabiego Stanisława Zamoyskiego. W 1869 roku Magnuszew niestety utracił prawa miejskie.

Koncert drugi (125)

WYKONAWCY
Zespół Wokalny
BORNUS CONSORT
pod kierunkiem artystycznym Marcina Bornus-Szczycińskiego:

Robert Lawaty
Robert Pożarski
Paweł Szczyciński
Marcin Bornus-Szczyciński
Mirosław Borczyński
Stanisław Szczyciński

Marcin Bornus-Szczyciński – słowo o muzyce

 

  • PROGRAM
  • BIOGRAM

PROGRAM

IntroitusBenedicta sit (Niech będzie Błogosławiona)
Codex Einsiedeln Ms 121, rok ok. 960-970

Kyrie trop Pater cuncta qui gubernas (Ojcze, który wszystkim władasz)
Codex Benevento Ms 34 XI-XII w.

Gloria msza XII – Pater cuncta – Graduale Romanum

Czytanie z Księgi Powtórzonego Prawa
(Pwt 4,32-34.39-40)

GradualeBenedictus es (Błogosławiony jesteś)
Codex St. Gallen Ms 359, rok ok. 922-925

Czytanie z Listu świętego Pawła Apostoła do Rzymian
(Rz 8,14-17)

Alleluia. Benedictus es (Błogosławiony jesteś)
Codex St. Gallen 359

Słowa Ewangelii według świętego Mateusza
(Mt 28,16-20)

Credo XII – Graduale Romanum

Offertorium – Benedictus sit (Niech będzie Błogosławiony)
Codex Einsiedeln Ms 121

Sanctus XIIGraduale Romanum

Agnus Dei XII Graduale Romanum

CommunioData est mihi (Dana mi jest)
Codex Einsiedeln Ms 121

Benedicamus Domino
franciszkańskie 2-głosowe organum XII/XIII w. z klasztoru PP. Klarysek w Starym Sączu

ZESPÓŁ WOKALNY BORNUS CONSORT

fot. M. KalicińskaZespół z Zalesia Górnego Bornus Consort - czołowy polski zespół wokalny specjalizujący się w wykonywaniu muzyki dawnej, którego kierownikiem artystycznym jest Marcin Bornus-Szczyciński, powstał w 1981 roku z inspiracji dr Ewy Obniskiej, kierującej wówczas Redakcją Muzyki Klasycznej i Dawnej II Programu Polskiego Radia. Specjalizował się w wykonywaniu polskiej muzyki przełomu XVI i XVII stulecia, jednak zainteresowania śpiewaków stopniowo ewoluowały w kierunku muzyki znacznie wcześniejszej. Pierwszym znaczącym przedsięwzięciem w dziedzinie muzyki średniowiecznej było wystawienie w Teatrze Wielkim w Warszawie w 1984 roku XIII-wiecznego dramatu liturgicznego Ludus Danielis. Grano ten spektakl prawie 100 razy w Europie aż do lat 90-ych. Po tym przyszły następne doświadczenia i dziś zespół zajmuje się głównie monodią, czyli śpiewem jednogłosowym, zwłaszcza monodią liturgiczną. Przed wieloma laty, śpiewacy Bornus Consort, jako pierwsi w Polsce, podjęli próbę historycznej rekonstrukcji brzmienia dawnego zespołu wokalnego, według najlepszej wiedzy historycznej, wzbogaconej o własne badania nad traktatami, muzycznymi zapisami rękopiśmiennymi i starodrukami. Pionierskie wykonania polskiej muzyki przełomu XVI i XVII wieku weszły dziś do kanonu polskiej fonografii. Zainteresowania Bornus Consort stopniowo ewoluowały w kierunku muzyki wcześniejszej. Dziś zespół zajmuje się głównie monodią liturgiczną XIII stulecia. Pogłębiona praca nad średniowiecznymi technikami wokalnymi, studia nad modalnością, czyli zapomnianą w kulturze zachodniej sztuką śpiewu jednogłosowego, ścisła współpraca ze śpiewakami tradycyjnymi, poznawanie żywych tradycyjnych liturgii i sposobów ich śpiewania, ukazało śpiewakom zupełnie nową perspektywę podejścia do sztuki wokalnej w ogólności. Bogatsi w te doświadczenia, powracają niekiedy do wielogłosowej muzyki późniejszej, uzyskując z reguły nowy i wciąż zaskakujący kształt dzieł.

 

Tegoroczną edycję Festiwalu zainaugurowaliśmy 10 maja na Kurpiach, we wspaniałej, neogotyckiej Bazylice Mniejszej w Myszyńcu, koncertem muzyki barokowej pt. Giganci czasu baroku. Drugi Wieczór Muzyczny, a 125 koncert od 2001 roku, zaplanowaliśmy po raz pierwszy w osiemnastowiecznym kościele
w Magnuszewie, powiązanym swoją historią z wybitnymi rodami Czartoryskich i Zamoyskich.

Podczas koncertu usłyszymy muzykę sprzed 1000 lat należącą do tradycji rzymskiej. Pochodzi ona
w większości z dwóch najstarszych rękopisów muzycznych zachowanych w Europie. Są to Codex Einsiedeln Ms 121 datowany na lata 960-970 oraz Codex St. Gallen Ms 359 powstały w latach 922-925. Zanotowano wówczas, po raz pierwszy, funkcjonujący od wieków śpiew chorałowy. Nie stworzono więc niczego nowego, a jedynie dokonano próby opisu tego, co istniało w tradycji ustnej. Oba dzieła powstały w nieodległych od siebie klasztorach. Marcin Bornus – Szczyciński, wielki znawca i pasjonat muzyki średniowiecznej Europy, wybrał na pierwszy koncert  Festiwalu w Magnuszewie mszalne części zmienne (proprium) i stałe (ordinarium), jakie przewidział Kościół Rzymskokatolicki na sobotę 30 maja w br. Usłyszymy śpiewy mszalne rozpoczynającej się o sobotnim zachodzie słońca, po I Nieszporach, celebracji Uroczystości Trójcy Przenajświętszej. Niektóre ze śpiewów zmiennych wykonana na koncercie zespół Bornus Consort w języku polskim. Stosowanie w śpiewie liturgicznym języka zrozumiałego dla wiernych należy do ścisłej i najwcześniejszej tradycji chrześcijaństwa. Ale wykonać na koncercie chorał gregoriański po polsku, to wciąż jest u nas nowość, a nawet ekstrawagancja. Części stałe mszy: Kyrie, Gloria, Credo, Sanctus i Agnus Dei nie zostały przetłumaczone na język polski. Zespół Bornus Consort zaśpiewa je w oryginale - po łacinie.

Zapraszam Państwa do odbycia z nami tej niezwykłej podróży w czasie. Myślę, że nikogo ze słuchaczy nie zdziwi zatem oświetlenie magnuszewskiego kościoła, gdzie zabrzmi chorał gregoriański, jedynie blaskiem kilkudziesięciu świec.

                                                                                   Małgorzata Ewa Kalicińska (MIK)
                                                                    Autor i Koordynator Festiwalu Mazowsze w Koronie

 

RZYMSKIE ŚPIEWY MSZALNE X WIEKU NA UROCZYSTOŚĆ ŚWIĘTEJ TRÓJCY fot. M.E. Kalicińska RZYMSKIE ŚPIEWY MSZALNE X WIEKU NA UROCZYSTOŚĆ ŚWIĘTEJ TRÓJCY fot. M.E. Kalicińska RZYMSKIE ŚPIEWY MSZALNE X WIEKU NA UROCZYSTOŚĆ ŚWIĘTEJ TRÓJCY fot. M.E. Kalicińska RZYMSKIE ŚPIEWY MSZALNE X WIEKU NA UROCZYSTOŚĆ ŚWIĘTEJ TRÓJCY fot. M.E. Kalicińska RZYMSKIE ŚPIEWY MSZALNE X WIEKU NA UROCZYSTOŚĆ ŚWIĘTEJ TRÓJCY fot. M.E. Kalicińska RZYMSKIE ŚPIEWY MSZALNE X WIEKU NA UROCZYSTOŚĆ ŚWIĘTEJ TRÓJCY fot. M.E. Kalicińska RZYMSKIE ŚPIEWY MSZALNE X WIEKU NA UROCZYSTOŚĆ ŚWIĘTEJ TRÓJCY fot. M.E. Kalicińska RZYMSKIE ŚPIEWY MSZALNE X WIEKU NA UROCZYSTOŚĆ ŚWIĘTEJ TRÓJCY fot. M.E. Kalicińska RZYMSKIE ŚPIEWY MSZALNE X WIEKU NA UROCZYSTOŚĆ ŚWIĘTEJ TRÓJCY fot. M.E. Kalicińska RZYMSKIE ŚPIEWY MSZALNE X WIEKU NA UROCZYSTOŚĆ ŚWIĘTEJ TRÓJCY fot. M.E. Kalicińska RZYMSKIE ŚPIEWY MSZALNE X WIEKU NA UROCZYSTOŚĆ ŚWIĘTEJ TRÓJCY fot. M.E. Kalicińska

Organizator Festiwalu
Mazowiecki Instytut Kultury

Współorganizatorzy koncertu:
Starostwo Powiatowe w Kozienicach
Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Jana Chrzciciela w Magnuszewie
Gmina Magnuszew

Partner
Skarbiec Mazowiecki – Lokalna Organizacja Turystyczna

Patronat medialny
Radio Warszawa

Afisz Magnuszew