przejdź do treści

Koncert V

14BrzozaIMG 8601NUTY WIELKIEGO PASTERZA

w hołdzie Janowi Pawłowi II

Sobota, 11 października 2014 roku, godzina 17.00

BRZÓZA, KOŚCIÓŁ PW. ŚWIĘTEGO BARTŁOMIEJA

(zabytek architektury z połowy XIX wieku)

POWIAT KOZIENICKI, GMINA GŁOWACZÓW

 

WYKONAWCY:

ZESPÓŁ TREBUNIE-TUTKI

Krzysztof Trebunia-Tutka - skrzypce, koza podhalańska, fujara, piszczałki, róg, śpiew
Anna Trebunia-Wyrostek - basy podhalańskie, śpiew
Jan Trebunia-Tutka - altówka, śpiew
Andrzej Polak- skrzypce, śpiew

oraz gościnnie

Kuba "Bobass" Wilk - gitara basowa
Olaf Węgier- saksofon
WARSZAWSKI CHÓR MIĘDZYUCZELNIANY
Teresa Gręziak - dyrygent
Krzysztof Trebunia-Tutka - prowadzenie koncertu

 

  • Opis
  • Miejsce
  • Program
  • Biogramy

Hej w górę za góralami
słowa i muzyka Krzysztof Trebunia-Tutka

W 2014 roku podczas XI edycji Festiwalu Mazowsze w Koronie zaplanowano na terenie naszego regionu dziewięć chóralnych i kameralnych koncertów, z bardzo różnorodnym programem. Chęć współpracy z Mazowieckim Centrum Kultury i Sztuki, od maja już z Mazowieckim Instytutem Kultury, wyrazili partnerzy z  powiatów: kozienickiego, ostrołęckiego, piaseczyńskiego, przasnyskiego, sochaczewskiego, sokołowskiego, warszawskiego i węgrowskiego. Po raz pierwszy na szlaku Festiwalu znalazł się późnogotycki Kościół pw. św. Dominika w Krzynowłodze Małej z początku XVI wieku, Kościół pw. św. Bartłomieja w Brzózie wybudowany w połowie XIX wieku oraz Fort Sokolnickiego w Warszawie, zabytek z XIX wieku. Poza tym odwiedzamy w tym roku: Przasnysz (Klasztor Ojców Pasjonistów), Górę Kalwarię (Kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP), Sokołów Podlaski (Konkatedra), Węgrów (Bazylika Mniejsza), Kadzidło (Kościół pw. św. Ducha) oraz Szymanów (Kaplica przypałacowa Zgromadzenia Sióstr Niepokalanek).

Po raz pierwszy wystąpi w naszym Festiwalu słynny zespół góralski Trebunie-Tutki.W programie pt. Nuty Wielkiego Pasterza, poświęconym świętemu Papieżowi Janowi Pawłowi II, zespół zaprezentuje się na trzech koncertach w Górze Kalwarii, Brzózie i Sokołowie Podlaskim, razem z muzykami jazzowymi - Kubą "Bobass" Wilkiem - gitara basowa, Olafem Węgrem - saksofon oraz klasycznym chórem - Warszawskim Chórem Międzyuczelnianym. Ten oryginalny koncert, autorstwa Krzysztofa Trebuni-Tutki i przez niego prowadzony, jest muzycznym wspomnieniem o wybitnym Papieżu-Polaku, który czuł się góralem. Nuty Wielkiego Pasterza prezentujemy publiczności na Mazowszu w szczególnym dla Karola Wojtyły, Kościoła polskiego i wszystkich Polaków roku. W programie znajdą Państwo utwory zespołu Trebunie-Tutki, inspirowane twórczością wielkich kompozytorów polskich i tradycyjną muzykę góralską. Podczas tego Muzycznego Wieczoru spotkają się trzy muzyczne żywioły: muzyka góralska, stylistyka jazzowa i klasyczne brzmienie.Cieszy mnie bardzo fakt, że jest to już kolejny koncert Festiwalu przygotowany na Ziemi Kozienickiej.

WIEŚ BRZÓZA

Występująca w okolicach szata roślinna znalazła swoje odzwierciedlenie w nazwie urokliwej wsi położonej na skraju Puszczy Kozienickiej przy drodze krajowej nr 48. Jest to duża osada zamieszkana przez około 1100 osób. Pierwsze wzmianki o Brzózie pochodzą z 1369 roku. Prawdziwy rozkwit wsi przypada jednak na wiek XIX za sprawą rodziny Ożarowskich, której przedstawiciel – Piotr de Alcantara Ożarowski herbu Rawicz – w 1778 roku wykupił Brzózę. Ożarowski postawił okazały, murowany, pałac wokół którego roztaczał się piękny park w stylu włoskim, kościół w stylu neogotyckim. Równocześnie powstały utwardzone drogi, stawy i gospodarstwa rybne, a także kanał dla osuszania mokrych gruntów. Król Stanisław August nadał przywilej na odbywanie w Brzózie targów we wtorek i czwartek każdego tygodnia. Nowy właściciel dbał o służbę i rzemieślników, dla których wybudowano nowe domki. Niewątpliwie, dzięki tak wspaniałemu rozwojowi dobra Ożarowskich zaczęto nazywać Państwo Brzóskie. „Państwo Brzóskie” w rękach Ożarowskich powiększało się i rozwijało. Synowie Piotra – Stanisław i Adam (w wojsku rosyjskim generał kawalerii, odznaczył się w bitwie pod Austerlitz, gdzie m. in. pojmał sztandar francuski) – założyli w okolicy kolonie wiejskie: Ursynów, Stanisławów, Cecylówkę, dbali o swój majątek i poddanych. Niedługo odrestaurowano pałac w Brzózie według założeń architekta Adolfa Lewego, założono szkołę dla dzieci wiejskich, aptekę, włościańską orkiestrę przy kościele, zaś po pożarze, który strawił większość wsi i drewniany kościół pw. Św. Bartłomieja w 1845 roku Adam Ożarowski odbudował zabudowania włościańskie i rozpoczął budowę murowanego kościoła w stylu neogotyku angielskiego.

W latach 1910-1941 Brzóza należała do rodziny Heydlów. Również i oni dbali o mieszkańców i gospodarkę w dobrach. Sami właściciele wiele wycierpieli ze względu na swoje niemieckie korzenie. W czasie I wojny światowej nabywca tych dóbr Zdzisław baron Heydel został posądzony o szpiegostwo i z rodziną wywieziony do Moskwy, skąd udało się wrócić w 1917 roku. Gdy Niemcy po agresji na Polskę zaproponowali podpisanie volkslisty – Heydlowie nie ugięli się. Byli dumni, że są Polakami. W styczniu 1941 roku okupanci aresztowali w Brzózie i wywieźli do Oświęcimia Adama – profesora ekonomi Uniwersytetu Jagiellońskiego i jego brata Wojciecha. Zmarli po dwóch miesiącach. Majątek przejęli Niemcy. Po wojnie dobra brzóskie rozparcelowano.

PARAFIA BRZÓZA

Parafia Brzóza powstała w okresie między 1470 a 1529 r. Pierwotny kościół drewniany pochodzący z przełomu XV/XVI w. został zniszczony w 1656 r. przez Szwedów. Kolejny wybudowany został w 1660 r. z drewna lasów królewskich staraniem ks. Grzegorza Rojka. W roku 1773 rozbudowano go staraniem ks. Jakuba Górskiego. Poświęcenia dokonał 24 maja 1781 r. biskup inflancki Józefa Kossakowskiego. Kościół spłonął 6 października 1845 r. w ogromnym pożarze Brzózy. W tym czasie, do 1855 r., sprawowano nabożeństwa w ocalonym murowanym skarbcu, do którego dobudowano murowaną szopę. Kościół obecny jest z fundacji Adama i Zofii ze Starzeńskich Ożarowskich i zbudowany według projektu arch. Ignacego Leopolda Essmanowskiego w latach 1854-1856 staraniem ks. Ignacego Millera. W roku 1866 bp Michał Józef Juszyński konsekrował kościół. W wyniku walk w latach II wojny światowej, zwłaszcza na przyczółku magnuszewskim, świątynia została znacznie zniszczona i ograbiona. W tym czasie przez kilkanaście miesięcy na przełomie lat 1944/45 ludność została wysiedlona z Brzózy. Admi¬nistrator parafii zamieszkał w Cecylówce i tam sprawował nabożeństwa. Ten stan trwał do chwili rozminowania Brzózy i powrotu ludności. Kościół w Brzózie odbudowano w latach 1944/45-48. Kościół jest murowany z cegły, tynkowany, malowany, neogotycki, jednonawowy, halowy. W świątyni znajduje się bardzo ciekawe wyposażenie, częściowo pochodzące ze zlikwidowanego w 1831 roku opactwa cystersów w Oliwie. Są to m.in barokowa ambona rzeźbiona w drewnie oraz cykl płaskorzeźb z 1635 roku, dłuta Andrzeja Goetckena. Pod posadzką kościelną znajdują się miejsca wiecznego spoczynku członków rodziny Ożarowskich. Bardzo ciekawie przedstawia się fasada świątyni oraz dzwonnica kościelna. Kościół wraz z dzwonnicą jako zabytek wpisane sa do rejestru Mazowieckiego Konserwatpora Zabytków.

Na przylegającym do kościoła rynku stoi krzyż misyjny w nieczęsto spotykanej formie małej architektury, ozdobnego pomnika. Jest on bogato zdobiony - w centrum umieszczona jest tarcza z herbami rodziców fundatora – Rawicz i Topór, zwieńczeniem są detale w postaci 5 strusich piór, symetrycznie wokół występują motywy dekoracyjno-ozdobne przedstawiające elementy z bronią białą i sztandarami, pod tarczą jest krzyż Orderu świętego Jerzego, na postumencie umiejscowiono armaty i kule armatnie, bębny i kotły wojenne. Nad tarczą pamiątkowa inskrypcja: Pamiątka missyi w Brzózy dnia 15 maja 1939 r. Krzyż odnowiony 1860 r.

Odwiedzając Brzózę warto zwrócić uwagę również na przydrożną figurkę Jana Nepomucena z początku XIX w., a także na zabytkowy budynek kaplicy-skarbczyka z XVIII wieku, zlokalizowany przy ul. Radomskiej. Zabytkowa kaplica-skarbczyk została wzniesiona w stylu klasycystycznym, nawiązującym do formie do stylów starożytnej Grecji i Rzymu. Zgodnie z inskrypcją na pamiątkowej tablicy ufundowanej po odrestaurowaniu kapliczki w 2011 r., kaplica Królowej Różańca Świętego upamiętnia "wiernych zmarłych w latach 1529-1872, dla których ten cmentarz przykościelny jest miejscem wiecznego spoczynku".

Dojeżdżając od strony Kozienic prowadzi nas do Brzózy licząca 2,3 kilometra Aleja Lipowa, założona ponad 200 lat temu, zakwalifikowana w latach 30-tych XX wieku do zabytków jako pomnik przyrody. Po latach świetności z założeń pałacowo-parkowych pozostał dosyć okazały przypałacowy park z wieloma okazami rzadkich drzew, trzy stawy wodne oraz fragmenty muru okalającego park. Sam pałac, w którym przebywali gościnnie m.in.: król Stanisław August Poniatowski, spowinowacony z Ożarowskimi car Aleksander II, został zniszczony w 1944 roku przez Niemców. W miejscu gdzie stał pałac znajduje się obecnie Zespół Szkół Ogólnokształcących im. Bartosza Głowackiego.

Na cmentarzu w Brzózie znajdziemy m.in.grobowiec rodziny Heydlów, pomnik poświęcony żołnierzom Odwodowej Armii Prusy walczącym w okolicy w 1939 roku.

PROGRAM

Twój Czas/Ni ma casu
słowa i muzyka Krzysztof Trebunia-Tutka, oprac. na chór Janusz Dąbrowski

Nutko moja
słowa: Krzysztof Trebunia -Tutka, Władysław Trebunia
muzyka Krzysztof Trebunia –Tutka, oprac. na chór Janusz Dąbrowski

Tatry Wysokie
słowa i muzyka Krzysztof Trebunia –Tutka

Góry Cie kwolom / Sam na sam
słowa Anna Gąsienica-Czubernat, muzyka: WładysławTrebunia, Norman Grant

Matce
słowa Anna Gąsienica-Czubernat, muzyka Krzysztof Trebunia-Tutka

Chwała
słowa Krzysztof Trebunia-Tutka, muzyka: Krzysztof Trebunia-Tutka, Norman Grant

Hej, odsłoniły się dumne Tatry
słowa Krzysztof Trebunia-Tutka, muzyka tradycyjna

Hej przyseł cas
słowa Anna Gąsienica-Czubernat,muzyka Krzysztof Trebunia-Tutka, oprac. na chór Janusz Dąbrowski

Taki tyci mały
słowa i muzyka brat Tadeusz Ruciński, oprac. na chór Janusz Dąbrowski

Hej, Krywaniu
słowa Kazimierz Przerwa-Tetmajer, muzyka tradycyjna

Wierzę
słowa Włodzimierz Kleszcz, muzyka: Krzysztof Trebunia-Tutka,
Władysław Trebunia, oprac. na chór Janusz Dąbrowski

Dwanaście sióstr
muzyka i słowa Krzysztof Trebunia-Tutka, oprac. na chór Janusz Dąbrowski

Jo cłek wolny
słowa Anna Gąsienica-Czubernat, muzyka: Władysław Trebunia, Norman Grant

Szopenowy mazurek krzesany
słowa Krzysztof Trebunia-Tutka, muzyka Fryderyk Chopin – Mazurek D-dur, oprac. Krzysztof Trebunia-Tutka

Nasze reggae
słowa Włodzimierz Kleszcz, muzyka Krzysztof Trebunia-Tutka, oprac. na chór Janusz Dąbrowski

Syćka se Wom zycom
słowa Helena Bachleda-Księdzulorz, muzyka tradycyjna, oprac. Krzysztof Trebunia-Tutka

Niech serce bije
słowa Anna Gąsienica-Czubernat, muzyka Michał Kulenty, oprac. na chór Janusz Dąbrowski

TREBUNIE-TUTKI

DSC 8903to zespół, który jest ambasadorem Podhala i polskiej kultury na festiwalach w całej Europie, Azji i Ameryce Północnej, m.in. Wystawach Światowych EXPO w Portugalii i Japonii. Jego rozpoznawalny w Europie styl ukształtowały z jednej strony muzyczne tradycje rodzinne i zamiłowanie do góralszczyzny, z drugiej nowatorstwo i awangardowe podejście do swojego dziedzictwa. Trebunie-Tutki jako pierwszy zespół z Polski, wielokrotnie znalazł się w pierwszej dziesiątce Listy Muzyki Świata Europejskiej Unii Radiowej.

Trebunie-Tutki chętnie eksperymentują i współpracują z wybitnymi artystami m.in. Adrianem Sherwoodem z Londynu, jamajską grupą Twinkle Brothers, zespołem „Ordo Sakhna” z Kirgizji, chórem „African Head Charge”, a także ze znakomitymi polskimi muzykami, m.in. Włodzimierzem „Kiniorem” Kiniorskim, Krzysztofem Ścierańskim, Michałem Kulentym, Katarzyną Gaertner, Wojciechem Waglewskim i Voo Voo, Krzysztofem Herdzinem.

Umiłowanie tradycji i wierność góralszczyźnie nie ogranicza twórczości zespołu. Opierając się na tradycyjnym instrumentarium, skali góralskiej, budowie muzycznej i charakterze wykonania, Krzysztof Trebunia-Tutka tworzy NOWĄ MUZYKĘ GÓRALSKĄ, wraz z zespołem rozwija i wzbogaca rdzenną muzykę o nowe melodie, współczesne teksty i awangardowe aranżacje.

Twórczość Trebuniów-Tutków została nagrodzona tytułem Honorowy Ambasador Polszczyzny, przyznawanym przez Radę Języka Polskiego. Album "Tischner" zespołów Trebunie-Tutki i Voo Voo uzyskał status Złotej Płyty , dwie nominacje do Fryderyka i nagrodę Machinera, zaś najnowszy album "Songs of Glory/ Pieśni Chwały" nagrany z jamajską gwiazdą roots reggae- Twinkle Brothers prócz nominacji do nagrody Akademii Fonograficznej i statusu Złotej Płyty, uplasował się na 11 miejscu prestiżowej listy World Charts Europe EBU. W ub.roku zespół koncertował m.in. w Luksemburgu, Łotwie, Chinach i USA, a wkrótce wyrusza na koncerty do Indii. .

Nowy projekt artystyczny autorstwa Krzysztofa Trebuni-Tutki - „Legenda Tatr” w wykonaniu zespołu Trebunie-Tutki oraz Chóru i Orkiestry Filharmonii Łódzkiej im. A. Rubinsteina podnosi muzykę inspirowaną góralszczyzną do rangi sztuki narodowej. Jego prapremiera zainauguruje nowy sezon Filharmonii Szczecińskiej w lutym 2015 roku.

WARSZAWSKI CHÓR MIĘDZYUCZELNIANY

WARSZAWSKI CHÓR MIĘDZYUCZELNIANYSwoje istnienie Chór zawdzięcza ks. Zbigniewowi Piaseckiemu, założycielowi, duszpasterzowi i pierwszemu dyrygentowi. W 1967 r. kierownictwo artystyczne przejął Janusz Dąbrowski, który rozsławił Chór na świecie. Obecnie chórem dyryguje Teresa Gręziak. Bogaty repertuar zespołu obejmuje kompozycje religijne i świeckie wszystkich epok: od wieku XV po współczesność. WChM ma w swoim dorobku wykonania wielkich form muzycznych takich kompozytorów jak J. S. Bach, G.F. Haendel, G.B. Pergolesi, W.A. Mozart, L. van Beethoven, G. Rossini, F. Schubert, F. Mendelssohn-Bartholdy, G. Verdi, A. Schönberg, T. Paciorkiewicz, A. Ramirez, C. Orff, S. Prokofiew, A. Dvořak, L. Bernstein.

Chór występował na festiwalach muzycznych w kraju i poza jego granicami, wszędzie spotykając się z uznaniem krytyków i ciepłym przyjęciem ze strony publiczności. Na trasach koncertowych znalazły się niemal wszystkie kraje Europy Zachodniej, a także Ukraina, Słowacja i Macedonia. Zespół gościł w Warszawie chóry z Włoch, Jugosławii, Francji, Monaco, Niemiec, Irlandii Północnej, Ukrainy oraz ze Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej.

WChM współpracował między innymi ze Związkiem Kompozytorów Polskich, SPAM–em, ZAIKS–em, Mazowieckim Centrum Kultury i Sztuki, Warszawską Operą Kameralną, Filharmonią Narodową w Warszawie, Teatrem Wielkim – Operą Narodową, Filharmonią Olsztyńską, Filharmonią Białostocką, Filharmonią Lwowską, Orkiestrą Kameralną „Warszawscy Wirtuozi”, Orkiestrą „Sinfonia Viva”, zespołem „Varsovia Manta”, zespołem „Trebunie-Tutki”; występował wraz z Orkiestrą Filharmonii Sudeckiej z Wałbrzycha, Orkiestrą Filharmonii Szczecińskiej, „Michał Kulenty Quartet”; śpiewał pod dyrekcją Witolda Rowickiego, Kazimierza Korda, Ariela Ramireza, Ennio Morricone, Henri Seroka, Jose Cura, Łukasza Borowicza, Tomasza Radziwonowicza.

Chór jest członkiem Federacji Caecilianum, a także członkiem specjalnym Federacji Chórów Francusko-Niemieckich.

Od lutego 2013 roku Warszawskim Chórem Międzyuczelnianym dyryguje Teresa Gręziak – dotychczasowa asystentka dyrygenta WChM. Łącząc swoje dwie pasje – zamiłowanie do historii sztuki i muzyki Teresa Gręziak przygotowała i wykonała 6 października 2013 z Warszawskim Chórem Międzyuczelnianym projekt pt „Usłyszeć rzeźbę. Piękna Madonna z Wrocławia głosem Warszawskiego Chóru Międzyuczelnianego”. Było to innowacyjne w swej formie wydarzenie, będące swoistą opowieścią muzyczną snutą wokół arcydzieła sztuki rzeźbiarskiej stworzone z myślą o niewidomych odbiorcach. Koncert został włączony w ramy Warszawskiego Tygodnia Kultury bez Barier. Obecnie chór przygotowuje się do obchodów 50-lecia istnienia, które planuje uczcić cyklem koncertów pt. „Sztuk Puk – otwórz się na sztukę”. Więcej na stronie www.wchm.pl

                                                                                             Małgorzata Ewa Kalicińska (MIK)
                                                                       Autor i Koordynator Festiwalu Mazowsze w Koronie


Brzóza; fot.Anita Kot Brzóza; fot.Anita Kot Brzóza; fot.Anita Kot Brzóza; fot.Anita Kot Brzóza; fot.Anita Kot Brzóza; fot.Anita Kot Brzóza; fot.Anita Kot Brzóza; fot.Anita Kot Brzóza; fot.Anita Kot Brzóza; fot.Anita Kot Brzóza; fot.Anita Kot Brzóza; fot.Anita Kot Brzóza; fot.Anita Kot Brzóza; fot.Anita Kot Brzóza; fot.Anita Kot Brzóza; fot.Anita Kot Brzóza; fot.Anita Kot Brzóza; fot.Anita Kot Brzóza; fot.Anita Kot fot. M. Kalicinska

plakat MWK 2014 Brzóza

ORGANIZATOR FESTIWALU
Mazowiecki Instytut Kultury

WSPÓŁORGANIZATORZY KONCERTU:
Starostwo Powiatowe w Kozienicach
Parafia Rzymskokatolicka pw. Świętego Bartłomieja w Brzózie